Louis Pasteur

Louis Pasteur,  Kuduz aşısını bulan Fransız mikrobiyolog ve kimyager. 1822’de Fransa’nın Dole kentinde doğdu. 1846’da École Normale Supérieure’ün fen fakültesini bitirdi. 1847’de fizik ve kimya dalında doktora derecesini aldı. Pasteur, bu yıllarda izomerlik, kristal yapı ve optik etkinlik konularındaki çalışmalarıyla tanınmaya başladı. 1848’de Strasbourg Fen Fakültesi yardımcı kimya profesörü oldu. 1854’te Lille Fen Fakültesi’nde kimya profesörlüğüne yükseldi. Ecole Normale’de kurulmasını istediği araştırma laboratuvarının yöneticisi tayin edildi ve 1871’de çalışmaya başladı. Bu laboratuvarda şarbon, tavuk kolerası ve kuduz gibi virütik hastalıklar; bağışıklık mekanizması ve aşı hazırlama teknikleri üzerinde çalıştı. Pasteur, […]

Bursalı Kadızade Rumi

Bursalı Kadızade Rumi (d.yak. 1364, Bursa, Osmanlı Devleti – 1436, Semerkant, Timur İmparatorluğu) Asıl adı Selahaddin Musa, ortaçağın ünlü Türk matematik ve astronomi bilginidir. Osmanlı Devleti’nde yetişmiş bir bilim adamı olan Kadızade, eğitimini tamamlamak için gittiği Timur İmparatorluğu’nda Uluğ Bey’e hocalık ve yol göstericilik yapmış; Uluğ Bey’in Astronomi Cetvellerinin hazırlanmasında büyük hizmeti geçmiştir. Uluğ Bey Medresesi’nde Ali Kuşçu ve Fethullah Şirvani’yi yetiştirmiştir. Torunu Mirim Çelebi 15. yüzyılın önemli matematikçileri arasındadır. Bursa’da ulema sınıfından bir ailenin […]

El Cahiz

El Cahiz sosyal psikoloji ve hayvan psikolojisi konularında ilk incelemeleri yazan kişidir. Bu konulardaki kitaplarında karıncaların sosyal yapısını (örgütlenmesini) incelemiş, hayvan iletişimi ve psikolojisine değinmiştir.Tanınmış bir Arapça nesir yazarı olduğu gibi birçok Arapça edebî, bilimsel, (Mu’tezilî) teolojik, siyasal-dini polemik ve erken dönem İslam felsefesini konu alan eserler vermiştir. Bilimsel eserlerinde biyoloji, zooloji, tarih ve İslami psikoloji gibi dallara değinmiştir.El Cahiz yaşamı boyunca 200 kadar kitap yazmıştır. Eserleri çok çeşitli konulara sahiptir. Arapça dilbilgisi, zooloji, şiir, retorik ve leksikografi gibi… El-Cahiz 816 yılında […]

Evliya Çelebi

Evliya Çelebi (d. 25 Mart 1611, İstanbul– ö. 1682), 17. yüzyılın önde gelen gezginlerinden dir. Elli yılı aşkın süreyle Osmanlı topraklarını gezmiş ve gördüklerini Seyahatname adlı eserinde toplamıştır. Hicri 10 Muharrem 1020, Miladi 25 Mart 1611’de İstanbul‘ da doğmuştur.Çelebi ailesi aslen Kütahyalı olup, fetihten sonra İstanbul’a yerleşmiş, zaman zaman Kütahya’da da kalmışlardır. Evliya Çelebi, çok iyi bir öğrenim gördü. Önce mahalle mektebine gitti. Daha sonra […]

Ebul Vefa

Ebu’l Vefa el-Buzcani, İranlı müslüman matematikçi ve astronom. Tam adı ‘Ebu el-Vefa Muhammed bin Muhammed bin Yahya bin İsmail bin el-Abbas el-Büzcani’ olan alim 940 yılında İran’da bulunan Buzgan kasabasında doğmuştur. Bu yüzden ‘Ebul Vefa Buzcani’ diye meşhur olmuştur. İlim tahsiline amcası Ebu Amr Mugazili ve Ebu Yahya bin Kimib’in yanında başlayan Ebul Vefa, 959 yılında Bağdat’a gitti. Ölümüne kadar da orada bilimle meşgul […]

Ömer Hayyam

Gıyaseddin Eb’ul Feth Ömer İbni İbrahim el-Hayyam veya Ömer Hayyam İranlı şair, filozof, matematikçi ve astronom. Ömer Hayyam şu an İran sınırları içinde bulunan Nişabur kentinde, çadır yapma işiyle uğraşan (hayyam-”çadır yapan”) bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Çocukluğunun bir bölümünü günümüzde Afganistan’ın kuzey bölgesinde bulunan Belh’de tanınmış bir araştırmacı olan Şeyh Muhammed Mansuri’nin yanında eğitim gördü. Bu eğitiminin ardından Nişabur bölgesinin en büyük hocalarından olan İmam Nişaburlu Mowaffaq’ın […]

Lagari Hasan Çelebi

Lagari Hasan Çelebi, IV. Murad döneminde barut macunundan hazırlanmış fişekler vasıtasıyla uçtuğu rivayet edilen Osmanlı sanatkarı. Hayatı hakkındaki bilgiler sadece Evliya Çelebi’nin Seyahatname’sinde anlattıklarına dayanır. Evliya Çelebi’ye göre 1632-33 yılında, IV. Murad’ın kızı Kaya Sultan’ın doğumu nedeniyle yapılan şenlikler sırasında 50 okka barut macunundan yedi kollu bir fişek icat etmiş, “Padişahım, seni hudâya ısmarladım, İsa peygamber ile konuşmaya gidiyorum” diyerek Sarayburnu’nda […]

Aziz Sancar

Aziz Sancar, (d. 8 Eylül 1946, Savur) Türk akademisyen, biyokimyager, moleküler biyolog ve bilim insanı. 1997 yılından beri Amerika Birleşik Devletleri’nde Kuzey Karolina Üniversitesi, Chapel Hill Sarah Graham Kenan Biyokimya ve Biyofizik Programı’nda görevli Prof. Sancar, son 20 yıldır DNA onarımının pek çok parçasının tanımlanmasında kullanılan biyokimyasal yaklaşımlara yaptığı öncülükle tanınıyor. Mehmet Özdoğan ile birlikte ABD Ulusal Bilimler Akademisi’ne seçilen ilk Türk olarak tanınır. Hücrelerin hasar gören DNA’ları nasıl onardığını ve genetik bilgisini koruduğunu […]

Gıyaseddin Cemşid

Gıyaseddin Cemşid, 14. yüzyılın son yarısında, İran’nın Kaşan şehrinde doğmuş bir hekim, matematikçi ve gökbilim adamıdır. Doğum ve ölüm tarihi kesin olarak bilinmemektedir. Öğrenimini Kaşan’da tamamlamış, Uluğ Bey’in daveti üzerine Semerkand’a gitmiş ve çalışmalarına burada devam etmiştir. Matematik ve astronomi üzerine çalışmaları olan el-Kaşi, aritmetikte ondalık sistemi ilk kullanan kişidir. Meraga Gözlemevi’nde yapılmış olan gözlemleri içeren İlhan’ın Zici adlı zicteki tabloları yeniden hesap ederek […]

Uluğ Bey

Uluğ Bey, asıl adı Mīrzā Muhammed Ṭaragay bin Şāh Ruḫ; d. 22 Mart 1394– ö. 27 Ekim 1449), Timur İmparatorluğu’nun 4. sultanı ve Türk Matematikçi ve astronomi bilgini. Timur’un oğlu Şahruh’un büyük oğludur. 1393 yılında Sultaniye kentinde doğmuştur. Asıl adı Muhammed Taragay olup, Timur tarafından sevilmesi nedeniyle “Uluğ Bey” olarak anılmaya başladı. Timur’un Çin üzerine gerçekleştireceği sefere katıldı. Ancak Timur’un 18 Şubat 1405 tarihinde Otrar’da ölmesi üzerine onun naaşıyla […]